Productief Denken

Ik heb een tijd geleden het geluk gehad met Tim Hurson te mogen werken. Vanuit Canada was hij naar Nederland overgekomen om eerst op TEDx Maastricht acte de presence te geven en daarna een 2-daagse training voor facilitators te verzorgen.

Soms ontmoet je weleens van die trainers die zo fijn, congruent, ervaren en in balans zijn, dat je van elke minuut geniet en alle oefeningen en kennis als vanzelf in je opzuigt. Tim Hurson is er zo een. Hij geniet met name bekendheid als schrijver van het boek ´Think Better’ en als ontwikkelaar van het Productive Thinking model.

“Creativity is dangerous: it threatens what is.
Stifling creativity is even more dangerous: it threatens what could be.” [Tim Hurson]

In zijn model, dat door de kinderlijke eenvoud zo effectief en krachtig is, zorgt de vorm en de volgorde van stappen als vanzelf voor creativiteit. Je gaat in zijn Productive Thinking model zes vastgestelde stappen door waarbij iedere stap is opgebouwd uit verschillende onderdelen en technieken. Het beantwoorden van vragen die bij de verschillende stappen horen doe je veelal in een divergentievorm van lijsten van antwoorden. Daarnaast is discussie en overleg in weer andere onderdelen essentieel. En dit alles is natuurlijk gericht op een van te voren vastgesteld (kern)probleem, verbeterwens, sales- of innovatievraagstuk. Als resultaat ligt daar in een relatieve korte tijd een realistisch uitgewerkt idee en/of oplosssing.

Hieronder een kort overzicht van de stappen:

Stap 1 – What’s Going On?

Door het beantwoorden van een vijftal vragen (met daarbij steeds meerdere hulpvragen) verken je in deze stap je hele onderwerp/vraagstelling op een zo breed mogelijke wijze.

Vragen die aan de orde komen zijn:
1. Wat is het probleem/vraagstelling?
2. Wat is de impact?
3. Wat is de informatie? Wat weet je en wat moet je nog te weten komen in relatie tot je vraag? De ‘KnoWonder’ is daarbij de krachtige simpele tool (die overigens voor zoveel is in te zetten).
4. Wie is er bij betrokken?
5. What is de visie en het zogenaamde ‘Target Future’?

Stap 2 – What’s Succes?

Het Target Future dat je in de eerste stap hebt ontwikkeld, werk je hier verder uit tot een concreet beeld van de gewenste situatie. Je legt een aantal succescriteria aan, waarmee je de later gevonde ideeën gaat beoordelen.
Wat je eerst doet, is je inbeelden hoe het is als je ‘Target Future’ bereikt is. Wat zal er anders zijn? Wat voel je? Wat denk je? Wat zie je? etc…
Daarna gebruik je de zogenaamde ‘DRIVE‘ tool, waarmee je specifieke, observeerbare succescriteria ontwikkeld. DRIVE staat hier voor: Do, Restructions, Investment, Values, Essential outcomes.

De uitkomst van deze stap zorgt ervoor dat je visie op wat je wilt bereiken zo helder is, dat het je de ‘drive’ geeft om het ook daadwerkelijk te willen bereiken.

Stap 3 – What’s the Question?

In deze centrale stap in het Productive Thinking model bepaal je de essentiële vragen die je moet beantwoorden om je ‘Target Future’ te bereiken. Hurson noemt dit de zogenaamde ‘Catalytic Questions’, omdat de antwoorden op deze vragen alles in beweging zetten als een ware catalysator.
Om de vragen te vinden, wordt elk probleem in relatie tot je centrale onderwerp omgezet in een vraag. Vanuit deze lijst worden dan de ‘catalytic questions’ gedestilleerd. De strategische sleutelvragen die, als je die beantwoordt, de potentie hebben je dichter bij je doel te brengen.

Stap 4 – Generate Answers

Dit is de ideeëngeneratie-fase. Je maakt in deze fase lange lijsten ideeën en antwoorden in relatie tot de ‘Catalytic Questions’. Daarna selecteer je de meest veelbelovende en intrigerende ideeën om verder uit te gaan werken. Let op de ideeën zijn nog geen oplossingen, maar meer een aanzet daartoe.

Stap 5 – Forge the Solution

De ideeën die je selecteert uit de vorige stap, ga je hier verder uitwerken. Je werkt ze uit in robuuste ideeën die ook de eerste ‘tests’ al kunnen doorstaan. Deze stap bestaat uit 2 onderdelen:

1. Bepaal het potentieel van de meest belovende ideeën uit stap 4 door ze te vergelijken met de succescriteria uit stap 2.

2. Na de keuze van het idee dat het best aansluit bij je succescriteria, ga je dit idee verder ontwikkelen. Test het, verbeter het, test het, etc, en creëer een steeds betere oplossing voor je (kern)probleem, verbeterwens, sales- of innovatievraagstuk.

Stap 6 – Align Resources

In deze laatste stap bepaal je alle acties en middelen die er nodig zijn om je uiteindelijke idee uit te voeren. Ook bepaal je wie voor de uitvoering van specifieke onderdelen van je idee verantwoordelijk is. Dit onderdeel voer je heel gedetailleerd uit en kost relatief veel tijd. In de uitgebreide uitleg van het model in het boek Think Better, vind je een verder uitwerking van deze stap, maar ook van de anderen.

Mocht u meer willen weten over dit model en de mogelijkheden, neem dan contact met ons op. Wij vertellen u er meer over en faciliteren u graag bij deze krachtige ontwikkel- en creativiteitstool.

 

Tim Hurson is in Amerika een pionier op het gebied van ideamarketing. Hij heeft in zijn carriere al veel organisaties in de VS, Canada en Engeland geholpen bij creatie, innovatie, marketing en productontwikkeling. Als schrijver heeft hij al verschillende bekende artikelen en boeken achter zijn naam in relatie tot het vergroten van creatief vermogen in zowel werk als privé.
Als hij ergens spreekt wordt hij veelal als volgt getypeerd:  “No group is ever quite the same after hearing Tim Hurson speak. With an energetic blend of insight and humor, Tim teaches audiences what many already know in their hearts: that Creative Intelligence is the essence of human potential. Moreover, creative intelligence is not a gift given to few, but a set of skills everyone can cultivate.”

Freewriting

Snel doorschrijven, zonder je pen van papier te halen en zonder ophouden, over een onderwerp of vraag haalt ‘verborgen’ dingen naar boven.

‘Freewriting’ is een techniek om ideeën en inzichten op te doen over een onderwerp of vraag waar je mee bezig bent en waarbij je gedurende een bepaalde tijdsperiode opschrijft wat in je opkomt. Doordat je met freewriting aan één stuk door aan het schrijven bent, heb je geen tijd om te oordelen over wat je opschrijft. Door de vrije manier van schrijven zet je je hersenen op creatieve wijze aan het werk. Het schrijven werkt beter dan je gedachten de vrije loop laten. Doordat je je gedachten bij freewriting op papier zet krijgen ze namelijk direct een bepaalde structuur en kan je makkelijker verder en dieper doorpakken op zaken die opkomen. Dat is dan ook het verschil met brainstormen, waar je ideeën simpelweg op een rij zet. Bij freewriting maak je zinnen en paragrafen over wat er in je opkomt. De volgende mogelijke werkwijze maakt een en ander duidelijk:

Start met het concreet opschrijven van de vraag, het probleem of de uitdaging die je wilt exploreren. Schrijf daarna 5 minuten lang alles op wat in je opkomt met betrekking tot het onderwerp.

Als de 5 minuten voorbij zijn, neem je een korte pauze van 1 of 2 minuten en bekijk je wat je hebt opgeschreven.

Omcircel drie woorden of (delen van) zinnen die het meest belangrijk of interessant lijken. Vertrouw hierbij ook op je intuïtie. Beslis dan welke van deze 3 het belangrijkst is en schrijf dit bovenaan een nieuw stuk kraakwit papier.

Herhaal het proces en schrijf weer 5 minuten op wat in je opkomt. Zijn deze minuten om, dan doe je nog één keer hetzelfde proces: omcircel de drie meest waardevolle woorden of zinssnedes, kies hier één uit en schrijf voor de laatste keer 5 minuten voluit.

Vanuit deze laatste schrijfronde bekijk je hoe de belangrijkste zinnen daaruit in relatie staan tot je oorspronkelijke uitdaging, vraag of onderwerp van het begin. Vaak zal het een nieuw licht geven hoe je een en ander kan bekijken en zal het je ideeën geven hoe zaken anders aan te pakken.

Het komt vaak voor dat freewriting zicht geeft op oplossingen vanuit andere invalshoeken en de diepere onderwerpen die samenhangen met datgene wat je in eerste instantie dacht dat het centrale onderwerp was.  Probeer het eens uit en hou de volgende regels dan in acht:

  • Blijf schrijven! Als je vast zit schrijf dan gewoon de uitdaging of probleem van bovenaan je blad over totdat er weer iets nieuws in je hoofd ‘oppopt’. Ook kan je dan gewoon schrijven dat je niets weet te schrijven, maar schrijf door…
  • Censureer jezelf niet! Anderen lezen het immers niet.
  • Let niet op spelling, grammatica, etc… en verbeter dit niet.
  • Als je denkt dat je dichtbij de dingen komt die werkelijk belangrijk zijn en je hebt meer tijd nodig, herhaal het proces dan net zo lang je nodig hebt.
  • Als 5 minuten per ronde te weinig is voor je, werk dan met rondes van 10 minuten.

Veel succes en inspiratie met deze veel gebruikte techniek. Inspiratie vinden is vaak ook gewoon een kwestie van doen en uitproberen wat voor jou werkt.

Natuur Werkt!

20090725natuurwerktNatuur werkt! is een boek over ontwikkeling van personen en organisaties. Zoals de titel al zegt zijn de wortels van dit boek terug te vinden in de natuur. Dat aspect zie je terugkomen door het hele boek. Zowel in de diverse hoofdstukken waarin inspiratie uit de natuur gebruikt wordt om processen in persoonlijke ontwikkeling en organisatieontwikkeling te duiden, als in de werkvormen aan het eind van het boek. Het geheel is omlijst met kwalitatief hoogwaardige foto´s die over het algemeen de onderwerpen erg goed ondersteunen.

Dit boek is anders opgezet dan veel boeken. De meeste boeken bevatten vooral tekst van de auteurs waarin ze hun ideeën uiteenzetten. In dit boek vind je dat ook wel, maar je zal zien dat er erg veel uitspraken van andere mensen in staan. Niet anderen in de zin van andere bekende auteurs of overleden filosofen, maar van mensen die met of in de natuur bezig zijn. Opvallend is verder dat bij veel uitspraken direct bronvermeldingen staan, iets dat nogal eens ontbreekt in boeken over persoonlijke ontwikkeling. De opzet is even wennen, maar als je daar doorheen bent is dit een prettig boek dat je aanzet tot denken.

Het boek is ingedeeld in twee delen. Het eerste deel is verreweg het grootste deel en gaat over de verbinding van thema’s in de natuur met onderwerpen die relevant zijn voor persoonlijke ontwikkeling en organisatieontwikkeling. Dit deel is doorspekt met korte oefeningen die je aanzetten om te denken of te doen. Twee voorbeelden van dergelijke oefeningen zijn:

Doen: Loop eens een dagje rond in je organisatie als een boswachter in zijn bos. Wat zie je groeien? Waar zit dood hout? Waar is het dicht begroeid en waar is gebrek aan licht en ruimte? Waar zie je nieuwe planten of dieren? Welke plek spreekt je aan?

Denken: Welke vormen van verval en eindigheid zie je in je werk? Zit daar schoonheid in en zo ja, welke? Hoe zou je het afscheid kunnen markeren?

Deel 2 bevat 50 werkvormen voor in de natuur. Mooie werkvormen met aansprekende namen zoals Biomimicry, Diermagie, Brainwalking, Iets dat niets is en Teammandala. Een schat aan werkvormen die geïnspireerd zijn door de natuur.

De thema’s uit de natuur komt ook mooi terug in de hoofdstukindeling:

  • Rots en water – over kracht, energie, beweging en ritme
  • Groei en bloei -Over ontwikkelin en de seizoenen
  • Golven in de zee – Over samenhang, verbinding en samenwerking
  • De weg van de tijger – Over natuurlijk leiderschap en je eigen weg gaan
  • Winterse stilte – Over rust, stilte en ontspanning
  • Natuurfilm in de achtertuin – Over schoonheid, verwondering en vergankelijkheid
  • Een nest van kleerhangers – over creativiteit en inspiratie
  • Werkvormen – Over coaching en training in en met de natuur

Ik had Natuur werkt! geleend bij de bibliotheek (en veel te lang gehouden…boete!), maar intussen is het onderweg om een mooi plekje op mijn boekenplank in te nemen. Hoewel…het zal wel vaak op tafel liggen om weer eens in te kijken. Echt een aanrader!

Ben je een kok of geef je een kookclinic

Stel je bent docent en je ziet jezelf in een les als een kok die zowel de menukaart als de gerechten maakt…

Stel je bent docent  en je ziet jezelf in een les als een kok die een kookclinic begeleidt, waarbij jij een paar ingrediënten meebrengt en de deelnemers daar kennis mee laat maken, mee laat experimenteren en gerechten mee laat maken…

Wat zie je bij beide voor je?tapas2
Hoe zijn de lessen vormgegeven?
Wat krijgen studenten te horen van je?
Wat zijn de grote verschillen?
Wat is de houding van de studenten?
Hoeveel ingrediënten heb je nodig?
Wat leren de studenten en wat onthouden ze?
Wat bereik je en wat wil je bereiken?

 
Een wereld van verschil…
andere houding….  ander gedrag…  de kracht van het denken in metaforen!

“Ben je een kok of geef je een kookclinic” verder lezen

Stem je opbouw van college, workshop of training beter af op de deelnemers

opposite1Hoe bouw je een goede workshop, training, les of bijeenkomst op? Je hebt met veel rekening te houden. Lokatie, ruimte, tijdsduur, inhoud, werkvormen, deelnemers, doelstellingen, en ga zo maar door. Goede voorbereiding is dus vereist. 

Trainers, facilitators en docenten hebben echter veelal de neiging om het programma zo op te bouwen dat het aansluit bij hun persoonlijke voorkeuren. De voorkeuren in relatie tot bijvoorbeeld hun eigen leerstijl. De visuele, auditieve of kinestetische voorkeuren. Of de voorkeuren ten aanzien van werkvormen, techniekgebruik en de wijze van communiceren.

Om een sessie effectiever te maken, is het goed om je eigen voorkeuren te kennen, maar ook die van deelnemers met andere mogelijke voorkeuren. Je kan daardoor immers beter aansluiten bij de voorkeuren van iedereen in de groep en zo een programma opzetten dat effectief is voor iedereen.

In dit stuk staan, in relatie tot eerder genoemde voorkeuren, een aantal aandachtpunten waar je rekening mee kan houden bij het voorbereiden van een workshop, les of bijzondere sessie.
“Stem je opbouw van college, workshop of training beter af op de deelnemers” verder lezen